Năm ấy là năm Đinh Mùi (1247), triều vua Trần Thái Tông, tại Quốc Tử Giám có sự kiện làm cả triều đình và thiên hạ kinh ngạc. Người chiếm bảng vàng Trạng nguyên cuộc thi Đình năm ấy là cậu bé mới 12 tuổi - Nguyễn Hiền, người làng Dương A, huyện Thượng Hiền, phủ Thiên Trường (nay là xã Nam Thắng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định).
Bài thi do Vua đích thân ra đề: Vịt con từ giã mẹ gà đi chơi hồ. Nguyễn Hiền đã viết thành một bài phú có tính nghị luận rất xuất sắc, vừa tỏ rõ khả năng văn chương vừa thể hiện nhận thức sâu sắc về cuộc sống.
Bạn hãy tưởng tượng sự hốt hoảng, cuống quýt của mẹ gà khi thấy đàn con hồn nhiên, tung tăng lội xuống ao. Gà vốn sợ nước, nước mát nó cũng sợ chứ đừng nói nước sôi. Thế mà đàn con của nó, lờ tịt nó đi, ào ào lội nước, thản nhiên bơi như những cục rơm vàng trên mặt hồ trong xanh.
Bạn năm nay 12 - 14 tuổi? Bạn hãy viết một đoạn văn ngắn về mẹ gà – con vịt. Không hy vọng, nó hay hơn bài của Trạng Hiền 760 năm về trước. Nhưng cứ thử viết đi, Bồ Kết sẽ đăng bài của bạn trên GĐCN. Nếu viết khó quá, hãy vẽ một bức tranh hoặc chụp một bức ảnh mẹ gà dẫn con vịt đi chơi như thế này, cũng tuyệt lắm rồi. Con vịt số 1 Bùi Thị Kim (Sn 26, A8, tổ 27, Kim Lũ, Đại Kim, Hoàng Mai, Hà Nội):
a. Thằng Tí ăn kẹo. Nó cứ kéo kẹo trong mồm ra rồi lại đút vào. Tèo bảo mất vệ sinh, Tí cãi, ăn thế mới ngon. Hỏi, Tí ăn kẹo gì?
b. Chị hàng xóm sang rủ tôi đi ăn chè. Tôi vui mừng vì tưởng được khao. Ai dè, ăn xong chị bảo tự chi, tức ai ăn bao nhiêu người nấy trả. Hỏi, chị hàng xóm tên là gì?
c. Kem gì cho vào mồm nhưng không ăn được?
d. Nguyên tố hóa học nào biểu tượng cho con trai?
Con vịt số 2 Hà Thị Kiều Oanh (thôn Đông Hưng,Thái Hà, Thái Thụy, Thái Bình):
a. Hãy dịch câu quan thoại này: “Lằm sái ối cây cỏ tơ nhà, nừa nhán cà lỗng cỏn cõ. Tu hú về he mùa, chìm tiếng ngập vươn khu”.
b. Nga nhồi vải vụn vào chiếc gối xinh mà nó mới may. Gối có hình thù rất ngộ nghĩnh. Hỏi, hình thù gì?
c. Hôm nay là ngày hệ trọng của gia đình Huyền. Từ sáng, ba Huyền đã mua về một cái bánh gatô to tướng. Hỏi, hôm nay sinh nhật ai?
Con vịt số 3 Nguyễn Thị Kim Anh (thôn Trần Thành, xã An Thọ, An Lão, Hải Phòng):
a. Con gì có mặt nhưng không có mồm. Không mồm nhưng lại có mép, mép này lại lún phún râu?
b. Ông gì có mặt không mồm, có lưng không bụng, có chân không đùi?
c. Con gì sắp xếp thứ tự nhất?
Con vịt số 4 Nhìn kỹ, rồi đặt tên cho bức tranh này.
Con vịt số 5 Nguyễn Ngọc Lâm (sn 1, ngõ 3, phố Vũ, Đại Phúc, TP Bắc Ninh):
a. Ngạn đi ra đường cái bắt xe khách về quê. Bỗng cô vấp phải hòn đá bên đường, ngã bổ chửng. Ngạn ê ẩm phủi quần đứng dậy. Vừa may, xe khách trờ tới. Hỏi, quê Ngạn ở đâu?
b. Đường gì cứng nhất? Đường gì nhẹ nhất?
c. Đường gì mặn nhất? Đường gì đen nhất?
Con vịt số 6 Đây là hai con vịt. Chúng tên là gì?
Con vịt số 7 Vũ Hồng Nhung (sn 41, tổ 4, P. Tân Quang, TX Tuyên Quang):
a. Có thể viết các chữ H, I, K, E, F, A... bằng một nét được không?
b. Lan lấy bút máy chuẩn bị viết bài tập văn thì thấy bình hết cả mực. Hỏi, tâm trạng của Lan thế nào?
c. Mất điện, Lan mò mẫm đi tới bàn thờ, sờ thấy đèn dầu và nến. Hỏi, Lan đốt cái gì trước?